ادبیات راهنمایی پیشوا
وبلاگ تخصصی و شخصی ادبیات فارسی

گفتم:کجایی؟ خبری ازت نیست؟

گفت: دارم فوق لیسانس دانشگاه آزاد می خوانم.

گفتم: بسلامتی. ترم چندی؟

گفت: تمام شده فقط پایان نامه مانده.

گفتم: پس رسیدی به حساس ترین قسمت فوق لیسانس. زحمت زیاد داره اما سواد ارشد در پایان نامه مشخص می شود. باید سخت کارکنی.

گفت: اتفاقا راحت ترین بخش ارشد همین پایان نامه نویسی است. یک میلیون و دویست به استاد راهنما دادم تا همه کارهایش را انجام دهد. فقط صحافی اش با من است.

گفتم:جل الخالق! مگر می شود؟

گفت: حالا که شده. استاد مذکور با شرکا مرکز تحقیقاتی دایر کرده اند که پول می گیرند و پایان نامه ی دانشجویی می نویسند.

گفتم: خوشا به حال تو ، خوشا به حال استاد ، خوشا به حال علم ، خوشا به حال...

 

 


[ شنبه بیست و نهم بهمن 1390 ] [ 8:35 ] [ محمد رضا رمضانی ]
به نام خدا    

                                                   دی ماه 89      نگارش وانشا سا ل اوّل راهنمايى

نام ونام خانوادگى:..................................                        نوبت اول
 
   

مناسب ترین پاسخ را انتخاب کنید.

*هرگاه بخواهیم مقصود خود را زیبا تر و تاثیر گذار تر بگوییم از ................................بهره می گیریم.

 

  

                     د-زبان                 ج-ادبیات          ب-  دیگران             الف-مترادف

 
 جاهای خالی را با کلمه های مناسب پرکنید .

هرگاه ویژگی های انسان را به غیرانسان نسبت بدهیم به آن ..........................................یا...............................................می گویند.

  

 جمله های ادبی زیر را به صورت زبانی بنویسید.

 

**صبحگاهان خورشید بر چهره ی شهر لبخند می زند. ..........................................................................................................................................................................  

 

** در بهار گل ها برای تماشای طبیعت از خواب بیدار می شوند. ..........................................................................................................................................................................       
   
   

برای هرکدام از انواع جملات عاطفی ، امری وپرسشی  یک جمله بنویسید .

 

امری :

 

عاطفی:

 

پرسشی :
    

معادل فارسی کلمه های زیر را بنویسید.

 

موکت(                           کلینیک(                                )   کاپ(                            ) پرینتر(                                ) 
                    

             ("-؟- . : -«   » ؛ )                                                             نشانه های نگارشی را در متن زیر به کار ببرید.

 

دیروز وقتی به خانه رسیدم  مادرم پرسید  امروز چه درسی داشتید  گفتم  همه ی درس های امروز را خوانده بودم

 

             مادرم بسیار خوشحال شد  و این سخن پیامبر را خواند  علم را یاد بگیرید  حتی اگر در چین هم باشد

 

 

 برای کلمه های داده شده تشبیه مناسب بنویسید .

 

هواپیما :   ...................................................................................................................................................................                                     

کتاب : ..........................................................................................................................................................................            
  

 

انواع نثر را نام ببرید .

 


از سه موضوع داده شده يك موضوع را انتخاب كرده ودر مورد آن انشايى بنويسيد.

الف) چرا علم ودانش بهترین ثروت برای انسان است ؟

ب) به شيوه ى انسان نمايى از زبان درخت انشايى بنويسيد.

ج)یک دانش آموز خوب چگونه رفتاری باید داشته باشد.
   

نمره ى انشا:

 

قبل از نوشتن انشا به نكات داده شده توجه كنيد.    

1- انشا كمتر از 13 سطر نباشد.      2- با خط خوانا واضح بنويسيد.  3- به شرايط نمره ى انشا توجه كنيد.

 الف) خوانا و زيبا نويسى 2 نمره        ب) استفاده از زيباي هاى ادبى 2 نمره

 پ) پروراندن موضوع 4 نمره           ث) يكپارچگى موضوع 2 نمره         ج) رعايت قواعد نگارشى 2 نمره

[ یکشنبه بیستم آذر 1390 ] [ 9:59 ] [ محمد رضا رمضانی ]
 ۱-  برای هرکدام از موارد زیر ، نشانه ی اختصاری مناسب به کار ببرید. ( 5/0 نمره )
 
پیامبر اکرم(            )                                        حضرت علی (             )

2-      جمله ­های ادبی زیر را به صورت جمله­ ی زبانی بنویسید . ( 1 نمره )

گل یک تابلوی نقاشی قشنگ که خداوند در برابر چشمان ما قرار داده است.

   گل ها در بهار خندیدند .

با هر یک از ترکیبات زیر جمله بسازید:۲ نمره

بازوان آهنین:

دوستی و رفاقت  :

۴- درباره ی تصویر روبه رو یک بند بنویسید.(انتخاب تصویر با همکار محترم) حداقل ۶ جمله۵/۱

۵-یکی از زیبایی های فصل بهار را در چهار جمله توصیف کنید.۱ نمره

6-      عبارت زیر را با نشانه های مناسب ، نشانه گذاری کنید . ( حدّاقل چهار نشانه ) ( 1 نمره )

چون مادرم چنان دید  دعا کرد و گفت یا رب تو از وی خشنود باش و درجتش درجه ی اولیا گردان

۷-در داستان نویسی زاویه ی دید را توضیح دهید ۱ نمره

۸-برای نوشتن نامه چه مواردی را باید توجه کنیم چهار مورد نام ببرید.۱نمره

 

 

 

9-      یکی از آرایه های ادبی ( زیبایی­ های ادبی ) ابیات زیر را توضیح دهید .   ( 1 )

دانـــــه آرام بر زمین غلتیـــد        *       رفت و انشای کوچکش را خواند

از مو ضوعات زیر یکی را انتخاب نموده و انشایی بنویسید .( 10  نمره  )

۱- مدرسه ی خود را توصیف کنید.

2-      یکی از خاطرات خود را بنویسید. 

۳- نامه ای دوستانه بنویسید.

      4-      یک سفر تخیّلی.

۵- نامه ای به یکی از شخصیت های مورد علاقه ی خود بنویسید.

6-      دنیای رؤیایی من .

۷-من بزرگم یا کوچک

نمونه سوالی دیگر:

         
1)به شيوه ي روايت داستان .................................... مي گويند .
2)نسبت دادن ويژگي هاي انساني به غير انسان را ...........................مي گويند .      1

3)واژه ي كوه را يك بار در جمله ي پرسشي و يك بار در جمله ي عاطفي به كار ببريد .
كوه :
كوه :
    2


4)كلمات داده شده را در يك بند (سه سطر )به كار ببريد  :
نسل آينده ساز –سال هاي نوجواني – شكوفه –دوستان



     3


5) در باره ي تصوير داده شده يك جمله ي ادبي و يك جمله ي زباني بنويسيد :

 

6) با كلمات داده شده شبكه ي مراعات نظير بسازيد :
آسمان   (................-....................- .................. - .......................)

معلم  (..................... -..................... -  ...................... - .................. )
                                                                                    2


7) يك مورد از موضو ع هاي زير را انتخاب نموده و انشا بنويسيد .(تميز – خوش خط  همراه با جمله هايي زيبا )  (10نمره )
1
-    اززبان يك درخت بنويسيد .
2-    اگر به جاي معلم خود بودم ...........
3-    اي كاش مي توانستم ..................
..................................................................................................................

                                                                                                                              
 
1-با شبکه مراعات نظیر زیر یک جمله بسازید. (1)
آسمان – ستاره – شب

2-با واژه ها و ترکیب های زیر جمله بسازید. (2)
طبیعت روستا:
مظلوم:
درختان سرسبز:
اعتراض:
3-با کلمه «نسیم» یک جمله ی زبانی و یک جمله ی ادبی بنویسید. (2)
جمله ی زبانی:
جمله ی ادبی:
4- با دیدن «منظره ی پاییز» به یاد چه کلماتی می افتید؟(10 کلمه بنویسید) (2)


5- در باره تصویر زیر دو خط بنویسید. (5/1)






6-در باره ی بيت «غنچه هم گفت:گرچه دل تنگم        مثل لبخند باز خواهم شد» یک بند بنویسید. (5/1)


7- یکی از موضوعات زیر را انتخاب کنید و انشا بنویسید. (10)
1-مدرسه خود را توصیف کنید.
2-ای ایران....
3-دوست خوب کیست و چه ویژگی هایی دارد؟
[ یکشنبه چهارم اردیبهشت 1390 ] [ 23:19 ] [ محمد رضا رمضانی ]
1- درس اول:

- با ترکیب های زیر جمله های زیبا و ادبی بنویسید؟

الف- شاهکارهای اسلامی........................

ب- تمدن اسلامی..............................

2-  برای ارتباط با دیگران و بیان مقصود خود از...............................استفاده می کنیم

3- مشخص کنید هر یک از نمونه های زیر نمود چه نوع زبانی است؟

الف- سعدی یکی از شاعران بزرگ ایران است.زبان................................

ب- دارم برا امتحان آماده می شم. زبان...............................

ج-                    زبان..........................

4- درست یا نادرست  بودن جمله های زیر را مشخص کنید؟

الف- زبان نوشتاری به آموزش و یادگیری نیاز ندارد.                                  درستo                   غلطo

ب- زبان گفتار را بطور طبیعی از اطرافیان و محیط زندگی خود می آموزیم       درستo                    غلط o

5- با کلمه ی ( ایران) سه جمله در زمان های (حال- آینده- گذشته) بنویسید.

زمان حال..............................

زمان اینده..............................

زمان گذشته..........................

درس دوم

6- هرگاه بخواهیم مقصود و منظور خود را زیباتر و تاثیر گذار تر بیان کنیم از................بهره می گیریم.

7- جملات ناتمام زیر را تا 3 سطر ادامه دهید.

پیامبر گرامی اسلام.................................................................................

8- جمله ی ادبی زیر را بصورت زبانی بنویسید؟

گل خورشید شکفت.

9- یک بند بنویسید و کلمات زیر را در آن بکار ببرید؟

عطوفت- متفکر- اسوه- گشاده رو

10- مفهوم بیت زیر را به نثر ساده و روان بنویسید.

ماه فرو ماند از جمال محمد                    سرو نباشد به اعتدال محمد

درس سوم

11- آوردن وزن در نثر (متن) لازم است                          صo            غo

12- درکدام گزینه نثر ادبی وجود دارد؟

الف- پاییز رنگ برگ ها تغییر می کندo                          ب- برگ ها درخشش خود را از دست می دهندo

ج- در پاییز برگ ها دست از دامن شاخه رها می کنند o       د- در پاییز هوا کمی سرد استo

13- هنگامیکه جمله ای با ((عجب)) یا ((افسوس))شروع شود، آن جمله یک جمله .............و علامت آن ................می باشد.

14-  واژه ی ((مقاومت)) را در انواع جمله بکار ببرید (خبری- پرسشی- امری- عاطفی)

15- جمله ی زیر را تا دو بند ادامه دهید

امام خمینی(ره) در نوجوانی..........................................

درس چهارم

16- با واژه های زیر جمله بسازید؟

الف- گنجوران مال:

ب- بخل:

17- با واژه های دانشمند جمله های ((امری و عاطفی))بسازید

امری:

عاطفی:

18- کدام گزینه با بقیه ی گزینه ها از نظر((ساده و غیر ساده)) فرق دارند؟

الف- نگهبانo        ب- دانشمند  o                ج- فرمانo                 د-نادان

درس پنجم

19- یک بند در مورد اداب و فرهنگ ایرانیان بنویسید؟

20- کدام علایم نگارشی در این جمله قرار میگیرد  عبدالله خود را در کنار امام حسین(ع) رساند

الف- نقطهo               ب- ویرگولo                    ج- ویرگول و نقطه  o            د- تعجب، گیومo

21- با واژه های ایران- مهد- علم- یک بند بنویسید؟

22- به عبارت های کوتاه و آهنگین که خلاصه و فشرده ی خواسته های یک گروه یا مدت است.......................می گویند

درس ششم

23- بیت زیر را به نثر روان بنویسید؟

((گر بر کنم دل از تو و بردارم از تو مهر       آن مهر بر که افکنم آن دل کجا برم؟))

24- معادل فارسی کدام گزینه نادرست می باشد.

الف- کد: شناسه-رمز o                 ج- کاپ:فنجان  o            ج- کلینیک درمانگاهo         د- پرینتر: چاپگرo

25- عبارت زیر را تا یک بند ادامه دهید؟

به کمک زبان فارسی می تواند..........................................

درس هفتم

26- هرگاه ویژگی های انسان را به غیر انسان نسبت دهیم به ان.........................یا..........................میگویند

27- یک تشخیص به دلخواه بنویسید؟

28- چند کلمه ی هم آوا بنویسید سپس با آن ها جمله ای زیبا بنویسید؟

29- فرق بین کلمه های هم اوا مثل(خواست و خاست) چیست؟

درس هشتم

30- چند کلمه دو تلفظی بنویسید و تلفظ های مختلف آنرا نشان دهید

31- با کلمه های زیر یک جمله ی زیبا بنویسید؟

1- معصوم:

2- اعجاز:

3- مذاب:

32- بیت زیرا را به نثر ساده کنید؟

برگ درختان سبز در نظر هوشیار               هر ورقش دفتری است معرفت کردگار

33- جمله ی زیر را در دو سطر  کامل کنید؟

از صحرا باز می گشتم..................................

درس نهم

34- کلمات: آینده- جوان- انقلاب اسلامی- انحراف- را در یک بند به کار ببرید؟

35- نشانه های نگارشی مناسب را در متن زیر به کار ببرید؟

این ها چرا اصلاح و پاکدامنی و صداقت جوانان را نمی بینند جوان ها با پشتوانه ی اعیان و غیرت توانسته اند استعداد خود را شکار کنند

36- فعل مناسب را برای جمله زیر مشخص کنید

- به شما جوانان به عنوان فرزندان عزیز و پاره های دل این ملت......................(می گوید- می گوییم) عزیزان من کار کنید.

درس دهم

37- در نوشته و انشای خود از...........................و.....................می توان بهره گرفت

38- با شبکه های معنایی زیر یک جمله بسازید؟

الف- درخت- شاخه- پرنده

ب- آسمان- ستاره- شب

39- در یک بند درباره ی نوجوانی توضیح دهید و در آن از مترادف و شبکه ی معنایی استفاده کنید

40- یک جمله ی زیبا درباره ی نیازهای اساسی نوجوان بنویسید؟

درس یازدهم

41- هرگاه نویسنده بخواهد برچیزی............کند، آنرا تکرار می کند

42- درست یا نادرست بودن گزینه های زیر را مشخص کنید؟

الف- شاعران حتی گاه به تکرار بیت در شعر می پردازند     درست  o             نادرستo

43- بند زیر را با زاویه ی دید سوم شخص بنویسید؟

من وقتی دیدم همه ی آدم های خوب را دارم توی قلبم جا می دهم سعی کردم این عموی پدرم را هم ببرم توی قلبم و یک گوشه بهش جا بدهم.....................اما..........................جانگرفت........................هرچی کردم جا نگرفت....................دلم هم سوخت.................اما چه کار کنم جا نگرفت دیگر تقصیر من که نیست حتما تقصیر خودش است.

44- زاویه ی دید در داستان چیست؟

درس دوازدهم

35- فعل در پایان...........................قرار میگیرد اما در شعر به اول......................منتقل شده است

36- بیت زیر را به نثر ساده و روان برگردانید؟

هجوم فتنه های آسمانی            مرا آموخت علم زندگانی

37- با کلمه های زیر جمله بسازید؟

فتنه:                                                              جرئت:

محکم:                                                               بامک:

38- ایا همه ی اجزای جمله را می توان به دلخواه در شعر و نثر جابه جا کرد؟

 

درس سیزدههم

39- ترجمه فارسی این جمله را که در درس آمده است بنویسید؟

الفرضه تمر مرالسحاب فانتهزوا فرص الخیر

40- درباره مفهوم ابیات زیر یک بند بنویسید؟

این عمر به ابر نو بهاران ماند        وین دیده به سیل کوهساران ماند      ای دوست چنان بری که بعد از مردن  

   انگشت گزیدنی به یاران ماند          

41- با هر یک از ترکیبهای زیر جمله بنویسید؟

قسمت اعظم:

دقایق تلف شده:

42- با شبکه معنایی زیر یک بند بنویسید؟

- فرصت- لحظه

 

درس چهاردهم

54- با ترکیب های زیر جمله بسازید؟

اخلاص و همت:

سعادت و ترقی:

عطش مطالعه:

شیفته ی طبیعت:

55- انواع نامه را بنویسید؟

56- نشانه های اختصاری متن زیر را بصورت کامل همراه با معنی آنها بنویسید؟

فاطمه (س) همسر علی(ع) است. او دختر گرامی پیامبر (ص) و مادر حسن (ع) و حسین(ع) و زینب(س) و ام کلثوم(س) است.

57- یکی از راههای تقویت نویسندگی.........................است که به شیوه ی ...............................و.................................امکان پذیر است

درس پانزدهم

58- درباره این تصویر یک بند بنویسید(تصویر به انتخاب دبیر)

59- درباره شبکه معنایی زیر یک بند بنویسید؟

دانشمندان- ایران- ممتاز

60- درباره ی شعر زیر از پروین اعتصامی 2 خط بنویسید؟

هرچه کنی گشت همان به روی                  کار بد و نیک چو کوه و صداست

61- جمله ای بنویسید که در آن(( تفکر- خلاقیت- دقت)) باشد(یک جمله)

62- جمله ناتمام زیر را در دو سطر کامل کنید

دکتر حسابی به زبان و ادب فارسی.......................................

درس شانزدهم

63- با کلمه ها و ترکیب ها ی زیر جمله بسازید؟

متواضع و صمیمی:

توصیه و سفارش:

دانش آموختگی

خیر و صلاح:

64- یکی از راههای پرورش ذهن خلاق..............................است

65- سرآغاز نوشتن یک خاطره ی ماندگار چه چیزی می تواند باشد؟

66- خاطره ای از کودکی پدر یا مادر خودتان بنویسید؟

درس هفدهم

67- درباره شبکه معنایی زیر یک بند بنویسید؟

مغولان- ایران- مردم

68- نویسندگان برای زیبا کردن نوشته خود از......................................استفاده می کنند

69- با توجه به بحث توصیف درباره این تصویر یک بند بنویسید؟

70- جمله ناتمام زیر را کامل کنید؟

ایرانیان در وطن دوستی و دفاع از زمین..............................

 

درس هجدهم

67- با استفاده از تخیل خود درباره ی دریای خزر یا خلیج فارس 2 سطر بنویسید؟

68- زیبایی های ادبی بیت زیر را توصیف کنید؟

چشمه سار دشت با من آشناست                            کوه و دشت و گله با من هم صداست

69- در دنیای واقعی ما هیچ چادری مانند باغی از آیینه نیست اما شاعر با بهره گیری از ....................خویش چنین چادری را ساخته است.

70- درباره تصویر مقابل یک بند بنویسید؟

تصویر پیرامون کوچ عشایر به دلخواه دبیر محترم

 

درس بیستم و بیست یکم :

71- استفاده از نماد در نوشته، باعث ......................... و............................ بر خواننده می شود.

72- به کسی که ترجمه می کند ............................ می گوید.

73- درست یا نادرست بودن جمله های زیر را مشخص کنید.

الف- مترجمان هنگام ترجمه، از منابعی مانند فرهنگ لغت، دائره المعارف، فرهنگیان و ...................... استفاده می کنند.

 درست  o             نادرستo

ب- مترجم داستان آدم آهنی ویتاتو ژیلینسکاری است.             درست  o             نادرستo

74- مترداف کلمات زیر را بنویسید و با مترداف آنها جمله ای بسازید.

سماجت:

آسیب:

75- علائم نگارشی را در متن زیر بکار ببرید.

چه می گوئی  تو دوست من هستی و اصلاً برای من ناراحت نیستی چه قدری بی احساس و خشن هستی .

76- در مورد موضوعات زیر کلمات قصار با امثال و حکم بنویسید.

توانستن (ما می توانیم):                                        دوست:

77- در جمله زیر کدام آرایه ادبی به کار رفته است.

شاپرک مؤدبانه گفت: اسم تو را فراموش نکرده ام.

الف)  شخصیت بخشی                ب)     تکرار                             ج) سجع                        د) بدل

78- با واژه های زیر جمله بسازید.

مؤدبانه:

آدم آهنی:

79- مفهوم بیت زیر را بنویسید.

خدای آن ملتی را سروری داد                                       که تقدیرش به دست خویش بنوشت.

80- این توضیح مربوط به کدام یک از گزینه های زیر می باشد.

داستان نویسان با استفاده از تخیل و آوردن شخصیت های غیر انسان، ذهن ما را وادر می دارند. تا شبیه آنها را در جامعه و اطراف خود پیدا کنیم.

الف- تشبیه                    ب- داستانهای رمزی و نمادین                ج- داستان نویسی                  د- ترجمه

81- با شبکه کلمات «آدم آهنی – احساس – سخن» جمله ای زیبا بنویسید.

82- درباره یکی از موضوعات زیر یک بند بویسید.

نامه ای به رئیس جمهور                              ب- من می توانم

83- جمله ناتمام زیر را در یک بند کامل کنید.

تلاش و کوشش در زندگی ....................

84- با تبدیل ضمیر من به تو جمله را بازنویسی کنید.

من نمی توانم درست به توپ فوتبال ضربه بزنم.

85- درباره تصویر زیر دو سطر بنویسید. (تصویر به انتخاب دبیر مربوط می باشد).
[ شنبه بیستم فروردین 1390 ] [ 23:43 ] [ محمد رضا رمضانی ]
   برای هرکدام از موارد زیر ، نشانه ی اختصاری مناسب به کار ببرید. ( 5/0 نمره )

پیامبر اکرم (              )                           حضرت علی (          )

2-      جمله ­های ادبی زیر را به صورت جمله­ ی زبانی بنویسید . ( 1 نمره )

     گل یک تابلوی نقّاشی قشنگ که خداوند در برابر چشمان ما قرار داده است .

   گل ها در بهار خندیدند .

3-      با هر یک از ترکیبات زیر جمله­ بسازید .  ( 2 )

دوستی و رفاقت  :

بازوان آهنین :Desert Landscape.jpg

4-      در باره ی تصویر روبه رو یک بند بنویسید . ( حدّاقل  شش  جمله ) ( 5/1 نمره )

 

5-      یکی از زیبایی های فصل بهار را در چهار جمله توصیف کنید . (1  نمره)

 

 

6-      عبارت زیر را با نشانه های مناسب ، نشانه گذاری کنید . ( حدّاقل چهار نشانه ) ( 1 نمره )

چون مادرم چنان دید دعا کرد و گفت یارب تو از وی خشنود باش و درجتش درجه ی اولیا گردان

 

7-      در داستان نویسی زاویه ی دید را توضیح دهید . ( 1 )

 

8-      برای نوشتن نامه باید به چه مواردی توجّه کنیم چهار مورد را نام ببرید . ( 1 )

 

 

9-      یکی از آرایه های ادبی ( زیبایی­ های ادبی ) ابیات زیر را توضیح دهید .   ( 1 )

 

دانـــــه آرام بر زمین غلتیـــد        *       رفت و انشای کوچکش را خواند

            گفت : باغی بزرگ خواهــم شد       *       تا ابـــــــد سبز سبز خواهم ماند

از مو ضوعات زیر یکی را انتخاب نموده و انشایی بنویسید .( 10  نمره  )

1-      مدرسه ی خود را توصیف کنید.

2-      یکی از خاطرات خود را بنویسید.          رعایت قواعد نشانه گذاری و حاشیه گذاری ضروری است

3-      نامه ای دوستانه بنویسید .

4-      یک سفر تخیّلی.

5-      نامه­ ای به یکی از شخصیّت­ های مورد علاقه­ ی خود بنویسید.

6-      دنیای رؤیایی من .

7-      من بزرگم یا کوچک .

[ شنبه بیستم فروردین 1390 ] [ 23:9 ] [ محمد رضا رمضانی ]
         
1)به شيوه ي روايت داستان .................................... مي گويند .
2)نسبت دادن ويژگي هاي انساني به غير انسان را ...........................مي گويند .      1

3)واژه ي كوه را يك بار در جمله ي پرسشي و يك بار در جمله ي عاطفي به كار ببريد .
كوه :
كوه :
    2


4)كلمات داده شده را در يك بند (سه سطر )به كار ببريد  :
نسل آينده ساز –سال هاي نوجواني – شكوفه –دوستان



     3


5) در باره ي تصوير داده شده يك جمله ي ادبي و يك جمله ي زباني بنويسيد :

 
    2

6) با كلمات داده شده شبكه ي مراعات نظير بسازيد :
آسمان   (................-....................- .................. - .......................)

معلم  (..................... -..................... -  ...................... - .................. )
                                                                                    2


7) يك مورد از موضو ع هاي زير را انتخاب نموده و انشا بنويسيد .(تميز – خوش خط  همراه با جمله هايي زيبا )  (10نمره )
1-    اززبان يك درخت بنويسيد .
2-    اگر به جاي معلم خود بودم ...........
3-    اي كاش مي توانستم ..................
..................................................................................................................
                                                                                                                               جعفري منش
[ سه شنبه بیست و ششم بهمن 1389 ] [ 22:42 ] [ محمد رضا رمضانی ]
1-با شبکه مراعات نظیر زیر یک جمله بسازید. (1)
آسمان – ستاره – شب

2-با واژه ها و ترکیب های زیر جمله بسازید. (2)
طبیعت روستا:
مظلوم:
درختان سرسبز:
اعتراض:
3-با کلمه «نسیم» یک جمله ی زبانی و یک جمله ی ادبی بنویسید. (2)
جمله ی زبانی:
جمله ی ادبی:
4- با دیدن «منظره ی پاییز» به یاد چه کلماتی می افتید؟(10 کلمه بنویسید) (2)


5- در باره تصویر زیر دو خط بنویسید. (5/1)






6-در باره ی بيت «غنچه هم گفت:گرچه دل تنگم        مثل لبخند باز خواهم شد» یک بند بنویسید. (5/1)




7- یکی از موضوعات زیر را انتخاب کنید و انشا بنویسید. (10)
1-مدرسه خود را توصیف کنید.
2-ای ایران....
3-دوست خوب کیست و چه ویژگی هایی دارد؟

[ سه شنبه بیست و ششم بهمن 1389 ] [ 22:25 ] [ محمد رضا رمضانی ]
انشاء به معني ايجاد كردن،پرورش دادن،ابداع و خلق كردن است و آنچه را كه امروزه فن انشاء گفته ميشود از نخستين معناي آن(ايجاد)گرفته شده است.

انشاء به معني نظم دادن به فكر به معني ايجاد كلام و سخن و نگارش آن است.

معادل فارسي انشاء دبيري است كه به معني منشيگري و كتابت ميباشد.

در اصطلاح ادبيات انشاء عبارت از نگارش جملات و عباراتي است كه افكار نويسنده را به صورتي روشن و زيبا بيان كند كه خواننده آنها را به سهولت بفهمد و برايش خوشايند و مطلوب باشد.
هدفهاي آموزش انشا

1)دانش‌آموزان بتوانند آنچه را كه مي‌انديشند و مي‌خوانند به ديگري بگويند و بنويسند.

2)دانش‌آموزاني كه تخيل قوي و استعدادي بيشتر در نويسندگي دارند بشناسيم و در مسيري صحيح هدايت كنيم.

3)پرورش قوه استدلال،تفكر و دقت دانش‌آموزان و وادار كردن آنها به درست ديدن و شنيدن،سپس ديده و شنيده خود را به طرز ساده و روشن بيان كردن و نوشتن است.
روش آموزش انشاء

زمينه يادگيري انشاء مانند كودكي مي‌ماند براي سخن گفتن،غذا خوردن،راه رفتن از ساده به مشكل نياز به كمك بسيار ما دارد اين دانش‌آموز و يا نوآموز براي اينكه بهتر بنويسد و بهتر بيان كند و مطالب را آنچه كه هست بازگو كند نياز به كمك و راهنمايي و هدايت ما دارد.

*پايه نوشتن صحيح و مستقل از همان كلاسهاي اوليه گذاشته ميشود.دانش‌آموزان از سال اول تحصيل مي‌آموزند كه چگونه منظور خود را درست بيان كنند در كلاس دوم علاوه بر جمله‌سازي و تكميل جمله‌هاي ناقص،با كلمه‌هاي آشنا جواب سؤالات را به صورت كتبي مي‌نويسند و از كلاس سوم نوشتن انشاء عملاً آغاز مي‌گردد و دانش‌آموزان ابتدا براي هر انشاء طرح‌ريزي مي‌نمايند و اين طراحي در مرحله اول به طور شفاهي انجام مي‌گيرد و بعد به صورت كتبي درمي‌آيد.

*براي دانش‌آموزان انشاء آموزگاران بايد دانش‌آموزان را هدايت و راهنمايي كنند كه شاگردان نظم فكري داشته و در مشاهدات خود دقيق باشند،درست بينديشند،خوب بيان كنند و به قاعده بنويسند.

تنها دادن موضوع براي نوشتن انشاء كافي نيست دانش‌آموزان لازم است كه بياموزند كه قبلاً فكر كنند و ريزه‌كاريها را دقيق مشاهده نمايند و پس از آنكه فكر و مايه‌اي براي نوشتن پيدا كردند ما به كارگيري اصول نگارشي را كه از آموزگار خود فرا گرفته‌اند شروع به نوشتن انشاء نمايند.

*يكي از شرايط نوشتن انشاء تسلط و مهارت يافتن در خواندن است براي اين كار يكي از بهترين روشها جمع كردن كتاب داستان دانش‌آموزان و دادن كتابها به دانش‌آموزان كه آن كتابها را نخوانده‌اند و به همين ترتيب تا همه دانش‌آموزان در مدت يكي دو هفته متوالي بتوانند تمامي كتاب داستانها را بخوانند و خلاصه‌ي آن را در دفتر خود بنويسند.گاهي اوقات نوآموز نمي‌تواند فكر خود را روي موضوعي متمركز كند و يا مايه ذهني لازم و كافي در آن زمينه ندارد.در اين صورت معلم مي‌تواند معاني و مفاهيم را به او القاء كند و شاگرد به آن معاني لباس مناسب بپوشاند و به صورت مكتوب درآورد.

***يك تذكر مهم در نوشتن انشاء:

دانش‌آموزان بايد بدانند همان‌طوري كه در صحبت كردن نبايد از موضوع خارج شد بي‌مورد سخن گفت و يا زياد حرف زد،در نوشتن هم بايد از حاشيه‌رويهاي بي‌موقع و آوردن جمله‌هاي پرلفظ و بي‌معني خودداري كرد.امروزه نوشته‌اي پسنديده است كه داراي جمله‌هاي كوتاه و رعايت مساوات در كلام باشد.

*در نوشتن انشاء بايد از بازي داستان‌سازي نيز استفاده كرد داستانهاي نيمه تمام كه دانش‌آموز بايد ادامه داستان را خود از فكر و ذهن خود بسازد و يا اين روش را به صورت بازي دربياوريم يكي از دانش‌آموزان داستاني را شروع مي‌كند و پس از گفتن يكي دو جمله نوبت به دانش‌آموز ديگر مي‌رسد كه دنباله‌ي داستان را بگويد همين‌طور تا آخر،تا داستان تمام شود در اين بازي علاوه بر تقويت سرعت انتقال و تخيل اطفال،قدرت حفظ،رشته منطقي كلام نيز در آنها پرورش مي‌يابد.

*در درس انشاء به رغبت و علاقه دانش‌آموزان و مفيد بودن آنچه آموخته ميشود بايد توجه بيشتري داشت داشتن روزنامه ديواري،تهيه لوحه‌هاي مختلف كمك مؤثري به انشاء دانش‌آموزان مي‌كند،چون موضوعات توصيفي با محسوسات و مشاهدات و تجربه‌هاي كودكان بستگي پيدا مي‌كند با علاقه و رغبت بيشتري مي‌نويسند.

*محل مناسب نوشتن انشاء(كلاس يا منزل)



معلميني كه تنها به تعيين موضوع انشاء بسنده مي‌كنند و از دانش‌آموزان مي‌خواهند كه در منزل انشاء بنويسند و در جلسه بعد در كلاس بخوانند و مجدداً موضوعي ديگر براي جلسه آينده معين مي‌كنند باعث مي شوند كه تعدادي از دانش‌آموزان از اولياي خود كمك بگيرند و تعدادي اصلاً ننويسند و يا تنها به نوشتن چند جمله تكراري و بي‌سر و ته اكتفا كنند.

بهترين راه‌حل براي نوشتن انشاء ابتدا هر درسي كه داده ميشود معلم بايد هم خانواده و مخالف و هم معني كلماتي كه در آن درس وجود دارد براي دانش‌آموزان ياد بدهد بعد از چند درس دانش‌آموز ديگر مثل قبل از معلم تقليد نمي‌كند بلكه جلوتر از معلم اين كلمات را پيدا كرده و سعي در يادگيري اين كلمات ميشود و اين كار به صورت بازي درمي‌آيد.بعد از چند جلسه بعضي از كلمات هر درس را مشخص كرده و به صورت جمله در كلاس مي‌نويسند و براي بقيه دانش‌آموزان آنها را مي‌خوانند و يا احياناً در پاي تخته مي‌نويسند تا با كلمات و جملات بيشتري آشنا بشوند در جلسات بعدي موضوعي به دانش‌آموز گفته ميشود كه در كلاس در مورد آن موضوع فقط به صورت جمله‌هاي كوتاه بنويسند و بعد از چهار ماه به دانش‌آموز كلمه انشاء را بيان مي‌كنيم و در مورد انشاء بيشتر صحبت مي‌كنيم و نكاتي كه در مورد موضوعي خاص مربوط ميشود مشخص مي‌كنيم و به نوشته‌هاي جمله‌سازي خود نظمي منطقي داده و به صورت يك نوشته كامل درمي‌آوريم و مطالب دانش‌آموزان بايد در قالب جملات كوتاه و كامل در مورد آن موضوع بيان شود.

*در كلاسهاي چهارم و پنجم شاگردان را به استفاده از تشبيهات زيبا تشويق مي‌كنيم.در كلاس اول و دوم انشاء شامل جمله‌نويسي درباره كلمه يا تصوير ميباشد و گاه كامل كردن جمله و انشاء از كلاس سوم شروع ميشود.دانش‌آموزاني كه نمي‌توانند انشاء را بنويسند و نمي‌دانند چگونه شروع كنند معلم مي‌تواند به آنها كمك كند تا در كار نوشتن راه بيفتند كه براي موضوع تعدادي سؤال به آنها بدهد تا پاسخ به آن سؤالات مطلب نوشته‌ي ايشان باشد در نوشته بايد قواعد درست‌نويسي رعايت گردد.هر مطلب انشاء را در بند يا پاراگرافي جداگانه بنويسند خوب است اگر نوشته يا ابيات مناسب و يا ضرب‌المثل همراه باشد.

*موضوع انشاء

وظيفه معلم در درجه اول انتخاب موضوعي مناسب كلاس براي انشاء است در كلاسهاي پايينتر بسيار ساده و آسان است ولي رفته رفته موضوعها پيچيده‌تر ميشود.

ساده‌ترين موضوع،انشايي است كه زياد احتياج به تفكر و تعقل نباشد مثل يك توصيف كلاس،در اين حالت شاگرد آنچه را كه به چشم خود مي‌بيند به صورت جملات كوتاه به روي كاغذ مي‌آورد.اگر اين موضوع براي بعضي از دانش‌آموزان مشكل بود و ندانستند كه از كجا و به چه ترتيب شروع كنند معلم مي‌تواند با توصيف شفاهي آنها را راهنمايي كنند تا بتوانند بنويسند

موضوع دوم:

تبديل شعر به نثر است كه به زباني ساده و به زبان امروزي نوشته شود كه در كلاس سوم به دانش‌آموزان داده ميشود.

موضوع سوم:موضوعات اجتماعي مثل وظيفه پليس و خيابان كه علاوه بر چشم بينا،به قوه فكر و استدلال نياز هست در پايه چهارم به دانش‌آموزان گفته ميشود.

كم‌كم بايد از محسوسات كاست و به محتويات افزود و از موضوعهاي اجتماعي به سوي موضوعهاي اخلاقي رفت و به تدريج آنها را به انديشيدن و مدد گرفتن از تجمل واداشت البته مسايل اخلاقي و آنگونه كه خود احساس كرده‌اند مي‌نويسند كه در اوايل كلاس پنجم به دانش‌آموزان گفته ميشود.

در اواخر كلاس پنجم موضوعات ادبي فلسفي و موضوعهاي جامعه مانند قصه‌نويسي و رمان‌نويسي به دانش‌آموز گفته ميشود اما نگارش اين موضوعهاي جامع،كار هر شاگردي نيست،علاوه بر آموختن فنون نگارش و تعقل و استدلال و توصيف،استعدادي خاص مي‌خواهد.

در پايه سوم خلاصه‌نويسي كه ميتوان يك درس يا متني را به صورت خلاصه بنويسند گاهي ميتوان يك تصوير يا سلسله تصاوير موضوع انشاء قرار داد و از شاگردان خواست كه در مورد اين تصاوير مطلب بنويسند.

نكات بهداشتي را از كودكان بخواهيم مثل(چرا مسواك مي‌زنيد؟)

در پايه سوم به دانش‌آموز يادآور مي‌شويم كه بهتر است نوشته خود را با يك جمله بهتر تمام كنيم و اگر دانش‌آموزان مطالب جالبي بيان كرده اما جمله‌هاي او ناصحيح است مي‌توانيم تذكر لازم را در پايين صفحه بنويسيم و به فكر و انديشه او نمره بدهيم.

***يك نكته مهم:

در تمامي پايه‌ها براي اين كه دانش‌آموزان با نوشتن بيشتر آشنا بشوند بايد به كتاب بنويسيم بيشتر اهميت بدهيم چون تمامي نكاتي كه در بنويسيم وجود دارد علائم و نشانه‌هايي هستند كه در نوشتن انشاء به ما كمك مي‌كنند و به تك تك تمرينات اهميت داده و به دانش‌آموزان ياد دهيم.مثل موضوعهايي در مورد رعايت علائم دستوري در نوشتن.

در جمله و انشاء علامت‌گذاري بايد مراعات شود.

*نقطه(.)در پايان جمله‌هاي كامل به كار مي‌رود.

دو نقطه(:) علامت نقل قول است و گفته ديگران را در گيومه مي‌گذاريم.

(؟)علامت سؤال در پرانتز نويسنده راجع‌به آن صحبت شك و ترديد دارد.

(!)در آخر جملات عاطفي مثل به‌به! آفرين!

هر جا وَ بگذاريم نيازي به ويرگول نداريم.

؟در آخر جمله‌هاي كامل به صورت پرسشي نوشته شود.

و علامتهاي ديگري كه در پايه‌هاي مختلف به دانش‌آموز گفته ميشود تا نوشته‌ي آنها كامل‌تر شود.


نكات مهم در نوشتن انشاء

*در مورد كلمه‌ي ايجاز(مختصرگويي) را بيشتر توضيح دهيم بايد مختصر نوشتن را در نوشته مراعات كنيم و كلمه‌ها و جمله‌هاي زائد را حذف كنيم و به درازا كشيدن كلام يا به كار بردن كلمات زائد خودداري كنيم و علامت‌گذاري را در نوشته مراعات كنيم.

وجود مقدمه در نتيجه‌گيري در تمامي انشاءها الزامي نيست.

كلمات را در نوشتن خود به صورت كتابي به كار ببريم و از نوشتن به صورت محاوره‌اي و شكسته خودداري بكنيم.

*انواع انشاء
1)توصيفي يا وصفي:

ساده‌ترين نوع انشاء است دانش‌آموز چيزهايي را كه در اطراف خود مي‌بيند يا مي‌شنود يا احساس مي‌كند وصف و تعريف مي‌نمايد.
2)گزارش‌نويسي:

برخي گزارش‌نويسي را نوعي انشاي نقلي به حساب مي‌آورند.

وقتي دانش‌آموزان به گردش علمي مي‌روند معلم مي‌تواند از آنها بخواهد كه گزارش از آن روز تهيه كند.غالباً براي تهيه گزارش نياز به تحقيق،سؤال و جستجو ميباشد.
3)انشاي نقلي:

براي بيان سرگذشت خود يا ديگران به كار ميرود يا معلم ميتواند براي آموزش انشاي نقلي تمرينات زير را انجام دهد داستان‌گويي،نوشتن خلاصه متن خوانده شده نوشتن خلاصه كارهايي كه در زمان معيني انجام شد مثلاً روز جمعه چه كار كرده.
4)برگرداندن شعر به زبان ساده و نثر امروز:

معلم مي‌تواند شعرهاي مناسبي را از كتاب فارسي يا خارج از كتاب به دانش‌آموزان داده و بخواهد كه اشعار را به نثر ساده امروز بنويسند شاگردان بايد توجه كنند در اين نوع نوشته از حاشيه رفتن خودداري كنند و تنها مفهوم را به زبان ساده و گويا و كوتاه بنويسند.
5)انشاي تخيلي:

محصول ذهن و ساخته و پرداخته افكار دانش‌آموز است و غالباً اساس خارجي ندارد اين نوع انشاء فرصتي است براي شناخت افكار دانش‌آموز و گرايشات دروني او كه در چه دنيايي و آرزوهاي درست و غلط او چگونه است.معلم مي‌تواند شروع داستاني را بگويد و دانش‌آموزان آن را تمام كنند يا از شاگردان بخواهيم قلم،كاغذ،دفتر يا تخته سياه و سرگذشت اشياء را بيان كند.
6)خلاصه‌نويسي:

موجب پرورش قدرت نويسندگي و گسترش از كودكان ميشود و آنها را آماده مي‌كند كه در موقع لزوم بخوانند اصل مقصود يك درسي يا يك مقاله را استخراج نمايند.
7)نامه‌نگاري:

نامه بيان كتبي موضوعي است براي مخاطبي كه حضور ندارد نامه‌اي را كه ما مي‌نويسيم معرف شخصيت فرهنگ،ادب و ذوق و سليقه ماست و بايد همان اثر را در مخاطب بگذارد كه شخصيت خود ما مي‌گذارد.
8)انواع نامه:

نامه‌هاي خصوصي-نامه‌هاي رسمي و اداري

داشتن حاشيه سفيد نامه‌ها الزامي است حاشيه سمت راست بيشتر از سمت چپ است.

در نامه‌هاي اداري گذاشتن تاريخ در بالا گوشه سمت چپ لازم است.

نامه‌هاي خصوصي بايد ساده و بيان‌كننده روح صميميت و يكرنگي باشد.اما در نامه‌هاي اداري جنبه رسمي بودم مراعات ميشود و نامه‌هاي اداري نبايد خودماني نوشته شود.

براي نوشتن نامه نبايد از مداد استفاده كنند.

نامه‌هاي اداري يا رسمي را ميتوان تايپ كرد اما اگر نامه دوستانه را تايپ كنيم نشانه بي‌صميميتي ما نسبت به گيرنده نامه خواهد بود.
قواعد علامت‌گذاري:

علامت‌گذاري در نامه مانند هر نوشته ديگري رعايت مي شود.

كلماتي را در نوشته خود به كار بريم كه معني آنها را مي‌دانيم و اگر معني كلمه‌اي را نمي‌دانيم بهتر است به فرهنگ لغات مراجعه كنيم و غلط املايي در نوشته نداشته باشيم.اگر براي كسي نامه مي‌نويسيم لازم است نشاني ما را داشته باشد.نشاني در زير متن نامه بنويسيم.در نامه اداري نام و نام خانوادگي و امضا الزامي است.

*اركان يك نامه

هر نامه شامل چهار بخش اصلي است:

1)عنوان

2)شروع نامه

3)متن نامه

4)عبارت پايان نامه

نامه اداري حاشيه سفيد در سمت راست در نامه اداري گاه اسم دقيق اداره يا سازمان و گاه رئيس كه اداره را مخاطب قرار مي‌دهند.

مثال:رياست محترم اداره آموزش و پرورش متن نامه اداري كوتاه و ساده باشد.ذكر مطالب اضافي خودداري گردد.

*مشخصات موضوعات انشاء در دوره ابتدايي

1)داشتن علاقه

2)داشتن اطلاعات

3)محدود و معين بودن موضوع انشاء

4)موضوعات بايد مربوط به محيط زندگي و مسائل روز باشد.

5)وصف يك تصوير

6)چند كلمه كه معاني آنها به هم نزديك است.

*تهيه و تنظيم طرح انشاء

قدمهايي كه در مراحل اوليه براي تنظيم طرح و نوشتن انشاء برداشته مي شود:

1)انتخاب موضوع

2)يادداشت نكته‌هاي مختلف درباره آن

3)دسته‌بندي نكات 4)منظم كردن مطالب به ترتيب منطقي

5)صحبت كردن

6)نوشتن انشاء

*مشكلات نوشتن انشاء در دوره ابتدايي

1)عدم داشتن مطلب

2)عدم توسعه كتابخانه دبستان و كلاس

3)عدم شركت دادن بچه‌ها در مجالس عمومي،سخنراني،نماز جمعه،گردشها و باديدهاي علمي سطح آگاهي آنها را كاهش مي‌دهد.

4)عدم فراهم نكردن زمينه‌هاي مساعد و واقعي براي اجبار يافتن به نوشتن مانند شركت در تهيه روزنامه‌ديواري،نوشتن نامه و دادن پيام كتبي به خانواده

5)عدم گنجينه لغات كودكان

6)عدم آموختن كلمات هم خانواده،متشابه و متضاد و افزايش لغات آنها

7)عدم آشنايي به سبك و الگوي خاص كه بهترين نمونه‌ همان متون دروس كتابهاي فارسي است.

8)عدم تطابق موضوع انشاء با سن و فهم و علاقه كودكان

9)عدم توانايي در تركيب كلمات و بيان احساس فكر

10)عدم آشنايي دانش‌آموز با چگونگي شروع انشاء



*معيارهاي تصحيح انشاء در دوره ابتدايي

1)آيا دانش‌آموز انديشه و مطلب خاصي براي نوشتن داشته است؟

2)آيا بيان مطلب با جملات روشن و درست انجام گرفته و انشاء از غلط‌هاي املايي و دستوري خالي است؟

3)آيا براي بيان مطلب با جملات روشن و درست انجام گرفته و انشاء از غلط‌هاي املايي و دستوري خالي است؟

4)هر مطلبي با توجه به اهميت آن در جاي خود قرار گرفته و از تكرار مطالب خودداري شده است؟

5)آيا علائم نقطه‌گذاري رعايت شده؟

6)آيا زيبايي و لطافت در انشاء وجود دارد؟

به هر حال هر معلمي با توجه به روشي كه خود در نظر دارد انشاء را تصحيح مي‌كند ولي يك راه خوب و مناسب كه تلفيقي از روشهاي مختلف است.

آموزگار قبلاً خود انشاها را بخواند يادآوريها و نكات لازم را در حاشيه هر انشاء تذكر دهد.نكات خوب و مثبت را در انشاها علامتگذاري كند و استخراج نمايد و همچنين نقاط ضعف انشاها را معين كند.در ساعت انشاء قبل از اين كه انشاها خوانده شود راجع به نكات مثبت و منفي انشاها توضيح دهد(بدون اين كه نام كسي را ذكر كند)و دانش‌آموزي جنبه‌هاي مثبت را بر روي تخته‌ي كلاس يادداشت كند و دانشآموزاني كه نمره آنها از حد معيني كمتر شده موظف شوند كه يك بار ديگر آن انشاء را بنويسند و عبارتهاي مورد تأييد معلم را كه در روي تخته كلاس نوشته شده در انشاهاي خود بياورند.

منابع:روش تدريس فارسي مقطع ابتدايي

مأخذ:سخنان ارائه شده از استاد دانشگاه و تجربيات خودم در كلاس درس

*******************************************************

نویسنده : افسانه علي پاشازاده
[ پنجشنبه بیست و سوم دی 1389 ] [ 22:18 ] [ محمد رضا رمضانی ]

ارزش یابی یکی از عناصر بسیار مهم برنامه ی درسی است . که تنها به پرسش های کلاسی یا آزمون های پایانی محدود نمی شود . وقتی که محصول برنامه ی درسی به شکل بسته ی آموزشی در اختیار مخاطبان و مجریان قرار گرفت ، انتظار می رود معلمان به منظور اطمینان از میزان تحقق اهداف برنامه ، از آزمون ها و شیوه های توصیه شده برای ارزشیابی استفاده کنند . پیشنهاد می شود در انتخاب شیوه های ارزشیابی اصول زیر رعایت شود :
1- شیوه ی ارزشیابی با اهداف آموزشی و سایر عناصر برنامه متناسب باشد و معلوم کند هر کدام از شیوه ها و مهارت ها چه دانش ، مهارت و نگرشی را اندازه می گیرد .
2- شیوه ی ارزش یابی باید با رویکرد برنامه تناسب داشته باشد . مثلاً در برنامه ای که فعالیت محور است ، شیوه های ارزش یابی در عین توجه به فرایند آموزش ، نتیجه و محصول آموزشی را نیز مورد توجه و سنجش قرار می دهد .
3- شیوه ی انتخاب شده نسبت به سایر شیوه ها ، کارآیی بیش تری داشته باشد .
4- به تناسب ماهیت اهداف و سایر عناصر برنامه از شیوه های متعدد استفاده شود .
برای ارزشیابی از میزان تحقق اهداف برنامه ی درسی زبان و ادبیات فارسی دوره ی راهنمایی ، جهت گیری ها و رویکردهای زیادی قابل طرح است . در این برنامه با توجه به اصول و مبانی آموزش زبان و ادبیات فارسی و نیز اهمیت برخی روش های ارزشیابی در این درس به اصول و رویکردهای زیر تکیه و تأکید می شود :
1- ارزش یابی از مهارت های شفاهی زبان . 
2- ارزش یابی تلفیقی از مهارت های کتبی زبان .
3- ارزش یابی از فرایند آموزش و فعالیت های دانش آموزان .
4- ارزش یابی مستمر و توصیفی در کنار ارزش یابی پایانی .
با توجه به ماهیت برنامه ی درسی زبان و ادبیات فارسی و نیز نوع ارزشیابی حاکم بر آموزش ، برای ارزشیابی این درس روش های زیر پیشنهاد می گردد :
1- روش کتبی
2- روش شفاهی
3- روش مشاهده ی رفتار
جهت استفاده ی درست از روش های فوق و رعایت رویکردهای ارزشیابی در این برنامه ، از ابزارهای زیر می توان بهره گرفت :
1- آزمون کتبی شامل سؤالات تکمیل کردنی ، کوتاه پاسخ ، انشایی و ... از مهارت نوشتن .
2- آزمون شفاهی شامل پرسش های شفاهی از مهارت های گوش دادن  ، گفتن و خواندن .
3- چک لیست ، ابزار اندازه گیری عملکرد دانش آموز در مهارت های ارتباطی ، توانایی های ذهنی ، شرکت در فعالیت های گروهی و مهارت های شفاهی زبان .
پیشنهاد می شود نمره گذاری آزمون مستمر و پایانی به شکل زیر باشد :
1- کتاب فارسی خواندن : شفاهی ( 20 نمره )
معلم می تواند نمره 20 نمره را بین دو آزمون مستمر و پایانی به طور مناسب و با توجه به شرایط و سطح دانش آموزان توزیع کند ( 10 نمره مستمر + 10 نمره پایانی یا 12  نمره مستمر + 8  نمره پایانی ) .
آزمون مستمر می تواند شامل این موارد باشد : روخوانی متن ، درک مطلب ، خودارزیابی ، دانش های ادبی و زبانی ، کارگروهی ، شعر خوانی ، مشارکت در کار گروهی ، انجام فعالیت های کلاسی .
آزمون پایانی نیز می تواند در برگیرنده این موارد باشد : خواندن ، درک مطلب ، دانش های زبانی و ادبی ، حفظ شعر ، معنی واژگان در جمله .
2- املای فارسی : کتبی ( 20 نمره )
معلم می تواند نمره این درس را به صلاح دید خود و با نظارت گروه آموزشی محل خدمت بین دو آزمون مستمر و پایانی توزیع کند .
الف ) 20 نمره مستمر ( 10 نمره املای تقریری + 10 نمره فعالیت های املایی کتاب نوشتن ) .
20 نمره پایانی ( 10 نمره املای تقریری + 10 نمره فعالیت های املایی کتاب نوشتن ) .
نمره ی نهایی میانگین دو آزمون
ب ) 5 نمره مستمر + 15 نمره پایانی شامل یک متن تقریری + تعدادی سؤال املایی از کتاب نوشتن .
نکات مورد تاکید در ارزش یابی املا :
1- خوانا و پاکیزه نویسی واحدهای زبانی
2- صحیح نویسی واحدهای زبانی
3- تنوع بخشی به بخش املا :
الف ) املا از درس تعیین شده .
ب ) املا از درس های خوانده شده ( تلفیقی ) .
ج ) املا از دیگر کتاب های درسی همان پایه .
* توجه : از نکات زبانی کتاب خواندن برای طرح سوال های املایی استفاده شود .
3- نگارش و انشای فارسی : کتبی ( 20 نمره )
معلم می تواند نمره این درس را نیز بین دو آزمون مستمر و پایانی تقسیم کند :
- 5 نمره مستمر : فعالیت های کلاسی + انجام تمرین های نگارشی کتاب نوشتن + نوشتن انشا و نگارش .
- 15 نمره پایانی : نوشتن یک یا دو موضوع نگارشی و انشایی + تعدادی سؤال نگارشی و انشایی از کتاب نوشتن .
نکات مورد تاکید در ارزش یابی انشا :
1) رعایت نظم منطقی و پرورش موضوع .
2) به کارگیری درست نکته های نگارشی ، دستوری و املایی .
3) تاکید و توجه به استفاده از جمله های نو و خلاقانه در انشا .
4) بهره گیری از تخیل .
5) توانایی توصیف .
6) به کارگیری واژگان مناسب و خوش ساخت .
* توجه : از نکته های ادبی و نگارشی کتاب خواندن برای پرسش های آزمون انشا استفاده شود .
در صورت داشتن فضای خلاقانه و نو می توان از برخی از ضعف های صوری مانند ضعف های نشانه گذاری و املایی صرف نظر کرد .

[ دوشنبه ششم دی 1389 ] [ 23:54 ] [ محمد رضا رمضانی ]
سلام آقاي اديسون :

ديشب برق خانمان رفت و مادر چراغ گرد سوزي را وسط پذيرايي روشن كرد همه از اتاق هايمان بيرون آمديم و دور چراع نشستيم و شروع به حرف زدن نموديم پدر از خاطرات خود و گذشته هاي صحبت كرد و ما گوش مي داديم ديشب فهميدم ما چقدر حرف نگفته داريم  راستي يادم رفت بگويم ديشب پدر فرصت كرد  و از من پرسيد كلاس چندم هستم و در آخر برق آمد و ما دوباره به اتاق هايمان رفتيم و هر كدام دوباره به سراغ كامپيوترهيمان و باز از هم دور شديم . اقاي اديسون اي كاش برق را اختراع نكرده بودي تا ما مي توانستيم باهم حرف بزنيم و درد دل كنيم و بخنديم و .........

[ دوشنبه بیست و نهم آذر 1389 ] [ 11:26 ] [ محمد رضا رمضانی ]
1.اگر روزی تمام چراغ های راهنمایی قرمز بماند ...

۲.روزی که توپ فوتبال به دست در وازبان چسبید ...

۳.روزی که جای نمک با شکر عوض شد ...

۴.اگر معلم انشا بودم ...

۵.اگر درس می خواندم ...

۶.اگر رئیس جمهور بودم ...

[ دوشنبه بیست و نهم آذر 1389 ] [ 11:25 ] [ محمد رضا رمضانی ]

« ما می توانیم »

نوشتن در مهارت های زبان آخرین و مشکل ترین مهارت قلمداد می شود چون از یک سو رمزهای صوتی باید تبدیل به رمزهای دیداری یا خط شوند و از سوی دیگر هماهنگی میان چشم و دست و حرکت ماهیچه های ریزکار، نیاز به مهارت ویژه ای دارد . ضمناً تصورات ذهنی ، خصلت گزاره ای  دارند و تعداد اندکی واژه توانایی حمل بار معنایی آن ها را داراست به همین دلایل است که علمای روان شناس زبان برای مهارت نوشتن فرایندی ویژه قایل اند ، و بر دشواری و پیچیدگی آن تاکید می نمایند .

اگر به سطوح نوشتن نیز نگاهی اجمالی داشته باشیم نوشتن خلاق حدّ نهایی نوشتن است  و می تواند در خلاقیت هم سطوح خاصی در نظر گرفت تا نوشته ای قابل عرضه در زمینه های ادبی و فرهنگی ارائه داد .

از زمانی که معلمان ما در جهت دستیابی به نوشته های خلاق ، روش های نوین را برگزیدند ، سطح  نوشته های فراگیران ما تغییر کرده و برای بهتر شدن نوشته ها و به سطح عالی رسیدن آن را هی بس طولانی در پیش داریم .

درسی به عنوان « روش تدریس املا و انشا و دستور» در مراکز تربیت معلم فرصتی برای ارائه ی برخی از روش ها ی نوین است که بنده سالها افتخار تدریس در این ماده ی درسی را داشته ام. در اینجا یکی از روش هایی که عملا در کلاس پیاده کردم و نتیجه ی بسیار خوبی داشته نقل می کنم . در یکی از جلسات مربوط به درس انشا به دانشجویان گفتم کاغذی جلوی خود گذاشته و آنچه را که انجام دادنش برایتان مشکل است نام ببرید . برای اینکه مقصود خود را بیشتر بیان کنم چند لحظه ای که از نوشتن گذشت به چند نفر اشاره کردم و خواستم که نوشته هایشان خوانده شود . برخی متوجه منظور نشده بودند و چیزهایی نوشته بودند که انجام ندادن آنها بسیار هم خوب بود مثلاٌ « من نمی توانم به پدرم احترام نگذارم» ،« من نمی توانم تکالیفم را به موقع انجام ندهم »

باشد توضیحی مجدد که کارهایی نوشته شود که انجام دادنش خوب است ولی ما به دلایل مختلف «با عنوان نمی توانیم » از انجام آنها طفره می رویم .

این بار نوشتن آغاز شد و خودم هم مانند سایرین شروع به نوشتن کردم . بعد از حدود ده دقیقه پایان وقت اعلام شد و چند مورد از نوشته های خودم را خواندم و از دانشجویان خواستم که هر کس دو یا سه مورد از نوشته های خودشان را بخوانند . بعد از اینکه اکثر دانشجویان نوشته ها را خواندند به آن ها گفتم که نوشته ها را جمع آوری کنند و نزد من بیاورند . من هم که از قبل پاکتی آماده کرده بودم نوشته های خود و دیگران را در آن پاکت گذاشتم و همراه همه ی دانشجویان به باغچه ی مرکز تربیت معلم رفتیم .

چون طرح برای خودم آشنا بود ولی برای دانشجویان مبهم؛ همه در راه سؤال می کردند کجا می رویم ؟ چه کار می خواهیم انجام دهیم ؟ تا اینکه به باغچه رسیدیم و بیلی آماده کنار زمین بود . به کمک آنها مقداری از خاک ها را جابجا کردیم و پاکت حامل پیام ناتوانی ها را زیر خاک دفن کردیم .

سخنان بسیار مختصر در خصوص ناتوانی ها و مردن و دفن و مراسم ترحیم آنها بیان شد و به کلاس آمدیم . اطلاعیه های آماده به دیوارکلاس نصب شد که زمان و مکان مراسم ترحیم را اعلام می کرد . اشاره کردم که این اطلاعیه تا آخر سال روی دیوار می ماند تا ما هیچ گاه به فکر « نمی توانیم » نیفتیم چون آن مرده است .

سپس از دانشجویان خواستم گزارشی از فعالیت انشایی امروز بنویسند که در پایان به چند مورد از این  گزارش ها بدون تصرف اشاره می شود :

دومین جلسه ی کلاس انشا روز سه شنبه 24/11/85 ساعت 30 : 13 بعداز صرف ناهار با دوستانم وارد کلاس انشا شدیم معمولاً در این ساعت سرکلاس نشستن خیلی سخت است، علت آن خواب لعنتی است که اکثر دانشجویان را کلافه می کند. بعداز نشستن روی صندلی های چوبی، استاد طباطبایی وارد کلاس شدند1و طبق معمول بلافاصله بعد از سلام درس را شروع کردند با این تفاوت که گفتند هر کس ورق کاغذی در آورده؛ خودشان روی تابلو با خط درشت نوشتند« ما می توانیم» اما به گفتند: شما ده جمله بنویسید که نمی توانید انجام بدهید. مثلاً « نمی توانم دروغ نگویم » تقریباً 5 الی 7 دقیقه فرصت دادند تا جملاتمان را نوشتیم سپس از هر کدام خواستند که اولین جمله اش را بخواند ...( مینا شجاعی )

در روز سه شنبه 24/11/1385 استاد طباطبایی با آرامش و متانت خاصی که همیشه همراه خود دارند و با قدم های محکم اما آرام و متین خود در حالی که کیفی به دست داشتند  وارد کلاس شدند، با یاد و نام ایزد تعالی و سلام و احوالپرسی درس را آغاز کردند. بعد از مختصر گفت و گویی با دانشجویان ، از جای خود بلند شدند و عبارت « من می توانم» را روی تابلو نوشتند و ... ( معصومه رمضانی)

 ...همکاران به نوبت جمله ی خود را می خواندند که به بعضی از آنها شاره می کنم:

ـ من نمی توانم مادری شایسته برای فرزندانم باشم.

ـ من نمی توان درس بخوانم .

ـ من نمی توانم فرزند خوبی تربیت کنم.

ـ من نمی توانم پشتکار داشته باشم. ( مرضیه رمضانی)

سپس استاد از هر کدام از ما خواستند تا جملات نوشته شده ی خود را بخوانیم هر کدام از دانشجویان جملات نوشته شده ی خود را خواندند بعضی از جملات تکراری بودند و بعضی دیگر اشکالاتی داشتند که با کمک استاد محترم تصحیح گردید استاد نوشته های دانشجویان را جمع کردند و گفتند همه برخیزند و به دنبال او به حیاط مرکز بروند همگی پشت سر ایشان به راه افتادیم. همه کنجکاو بودند که بدانند استاد می خواهند چه کاری انجام دهند. پس از طی کردن مسافت حیاط مرکز ، تقریباٌ به نزدیک نمازخانه ی مرکز رسیدیم. آقای رعیت ( یکی از دانشجویان) یک بیلی در دست داشت که با آن چله ای کوچک حفر کرد و استاد ورقه ها را به یکی از دانشجویان دادند و گفتند که آنها را در چاله بگذارد و آقای رعیت برروی آن خاک بریزد. روی ورقه ها با خاک پوشانیده شد. اولین تدفینی بود که می دیدم همه خندیدند و جملات خنده دار را برزبان می آوردند. یکی از دانشجویان می گفت : فاتحه بخوانید ، دیگری می گفت مراسم سه و هفت در مرکز برگزار می شود.( مینا هادیان)

... خلاصه همه فاتحه ی « من نمی توانم » ها را خواندیم و به سمت کلاس حرکت کردیم ، این بار          استاد خیلی سریع تر از ما حرکت می کردند که من به دوستم گفتم استاد از این که سریع بر می گردد              نقشه ای  در سردارد و خود هم سریع بعد از استاد به کلاس آمدم وقتی وارد کلاس شدم، دیدم اطلاعیه ی      ترحیم « من نمی توانم » تاریخ فوت 24/11/85 محل دفن « باغچه تربیت معلم » ..... را روی تابلو کلاس نصب کرده اند.( مینا شجاعی)

... ما هم که هاج و واج این حرکات را زیر نظر داشتیم بنده با کمال حیرت دیدم که تمام آن دست      نوشته ها را در آن چاله دفن کردند و فرمودند: حالا همه می توانید ، هیچ کاری در این دنیا وجود ندارد که آدمی قادر به انجام آن نباشد من که از این کار استاد خیلی لذت بردم بعد به کلاس برگشتیم استاد اعلامیه ی تدفین را به بورد نصب نمودند بنده از کار استاد نتیجه گرفتم : ما قادر به انجام هر کاری هستیم!( شهلا پارسا)

... یکی از دانشجویان گفت دعا و فاتحه بخوانید دیگر ی گفت  مراسم سوم و هفتم در همین مرکز برگزار می شود و ما همگی ناهار فردا میهمان مرکز هستیم خلاصه کلی خندیدم و همراه استاد به کلاس برگشتیم وقتی داخل کلاس شدیم پای تابلو یک اعلامیه چسبانده شده بود همه ی کارها با نظمی خاص و آمادگی قبلی انجام     می شد و من از این برنامه ریزی واقعاً لذت می بردم و احساس خوبی داشتم ( زهرا انارکی کردی)

... استاد با این فعالیت ضعف و سستی را در وجود ما کاهش داده و باعث اعتماد به نفس ما شدند اگر در آینده احتمالاً کار سختی را به ما محول کنند با یادآوری این روز به توان و نیروی خود می افزاییم و از هیچ گونه ترسی واهمه نخواهیم داشت . زمانی که معلم درخود احساس توانایی واقتدار داشته باشد مسلماً به دانش آموزان خود نیز منتقل می کند. رفتارهای مناسب و استوار و محکم او درانجام کارها باعث پیشرفت دانش آموزان و زندگی بهتر آنها در آینده می شود. زندگی آینده ی آنها مدیون گفتار، کردار و عمل و افکار مثبت و اراده ی محکم معلم است( معصومه رمضانی )

... آن روز ما از این کار استاد، درس بزرگی گرفتیم که همیشه به یادمان خواهد ماند ایشان با این کار، احساس « من نمی توانم » را در ما تضعیف نموده و ما را به توانایی داشتن درانجام کارها تشویق نمودند.

فعالیت این روز، تأثیر بسیار مفیدی برافکار همه ی ما گذاشت، اعتماد به نفس ما را تقویت نموده و ما را براین امیدوار نمود که نباید درانجام کارها احساس ضعف و ناتوانانی داشته باشیم.

... این اعلامیه هنوز هم بر تابلوی کلاس نصب می باشد و ما هرروز با دیدن آن براستفاده از تواناییهای خود مصمم می شویم و این فکر را در خود تقویت می نماییم که باید « عزت نفس » دانش آموزان خود را نیز تقویت نموه و به آنها اطمینان دهیم که می توانند با فکر خود ، کارهای بزرگی انجام دهند.( مرضیه رمضانی)

... همان موقع استاد بالا سرورقه ها ایستاد و گفت:ما نمی توانیم های شما را دفن کردیم و در کلاس درس دیگر نمی توانیم درکار نیست. شما هم اگر در کاری جدیت و تلاش داشته باشید و اراده کنید و تصمیم بگیرید هر کاری که بخواهید می توانید انجام دهید هر چند آن کار برایتان مشکل باشد حالا اگر کسی فکر می کند که باز هم نمی تواند بنشیند و یک فاتحه برای آن بخواند که همگی بچه ها دوباره خندیدند، بعد همراه استاد به کلاس آمدیم به محض ورود به کلاس روی تابلو اعلامیه ترحیم زده بودند که ... ( اشرف سادات اردستانی) 

... همه ی کارها با طرح برنامه ی از پیش تعیین شده انجام گرفته بود و همگی از آن لذت می بردیم و منتظر سخن آخر استاد بودیم که ایشان گفتند: ما همگی « ما نمی توانیم » ها را دفن کرده ایم و از این ساعت دیگر عبارت « ما نمی توانیم » نزد ما معنایی ندارد. دیگر ما می توانیم بر تمام کارها، مشکلات و مصائب فائق آییم .( مینا هادیان) 

استاد گرامی با این کار سه مطلب را به ما آموزش دادند:

اول اینکه ما را از آن حالت خواب آلود بیرون آوردند و جنب و جوشی به کلاس دادند.

دوم اینکه ما را به این باور رساندند که واقعاً « می توانیم » ممکن است اول هر کاری سخت باشد اما با توکل و تلاش و اعتماد به نفس می توان به موفقیت رسید.

سوم ـ یک روش از روش های کار در کلاس انشا را به ما آموزش دادند( مینا شجاعی)

... ما در آنجا با هم قرار گذاشتیم دیگر نگوییم من نمی توانم، از این لحظه به بعد جمله ی : من می توانم را به کار ببریم ...

... اکنون ما می توانیم در انشا خلاقیت ها و توانایی های خود را بنویسیم ما می توانیم وظایف و مسوولیت ها ی خود را بهتر انجام دهیم. ما می توانیم از روش های مناسب برای نوشتن انشا استفاده کنیم . ما  می توانیم از کمک و همکاری یکدیگر درامر انشانویسی استفاده کنیم و هزاران ما می توانیم ... ( ستاره ضیایی )

... این زنگ برای من بسیار جالب و به یادماندنی بود و درس بزرگی برای من و دیگر همکاران شد که کلمه ی « نمی توانم » را از فکر و ذهن خود خارج کنیم و به بچه ها هم یاد بدهیم.( اعظم طباطبایی)

                                                                        

                                      سیدمصطفی طباطبایی

                                مدرس مرکز تربیت معلم زینبیه پیشوا

منابع

1ـ زبان شناخت ـ سیما وزیرنیا ـ چاپ اول 1379 ـ نشر قطره

2ـ ما می توانیم ـ مورمان کلیک .

3ـ کارهای عملی دانشجویان مرکز تربیت معلم زینبیه ی پیشوا

[ دوشنبه بیست و نهم آذر 1389 ] [ 11:23 ] [ محمد رضا رمضانی ]

نمی دانم چه اندازه با من موافقید که معلم انشا در هر جلسه ی کلاس درس انشا باید طرحی نو در اندازد و کاری کند که دانش آموزان چشمهایشان را بشویند و جور دیگری به درس انشا نگاه کنند و همیشه منتظر باشند تا کلاس انشا کی فرا می رسد و برای حضور در کلاس لحظه شماری کنند و همچنین در کلاس انشا یاد بگیرند که زندگی و دنیا را زیبا ببینند.

اگر معلمی خودش اهل ذوق نباشد نمی تواند برشاگردان اثر گذارد چون ذات نایافته از هستی بخش، کی تواند که شود هستی بخش، معلم انشا خودش ابتدا باید اهل خلق و نوشتن و آفریدن باشد و خود از نوشتن نترسد و خودش همراه دانش آموزان در کلاس انشا، انشا بنویسد و این کار باعث علاقه ی بیشتر دانش آموزان به معلم و درس انشا خواهد شد.

راهکارهایی که در ذیل ارایه می شود ثمره ی سال ها کار معلمی آن هم در کلاس انشا می باشد و نگارنده ی این سطور همیشه سعی نموده از بهترین و جدیدترین شیوه در تدریس انشا بهره ببرد و حالا نتایج و ثمره ی آن سالها، بر این صفحات جاری شود تا اگر همکاران دیگر صلاح دانستند از آن بهره ببرند و باعث زیبا شدن کلاس خود و لذت بردن شاگردان خویش شوند.

1ـ چشم ها را باز کنیم

یکی از راه های خوب برای بالابردن قدرت دقت دانش آموزان این است که در اولین جلسه دانش آموزان را کنار پنجره ی کلاس ببریم و از ایشان بخواهیم هر چه را که در بیرون کلاس می بینند بنویسند یا آنها را فهرست نمایند و به آن ها گوشزد نماییم از هیچ چیزی چشم پوشی ننمایند و هر چه را که می ببینند بنویسند این کار باعث رقابت در بچه ها می گردد و هر کدام سعی می کنندچیزهایی بیشتری ببینند . بعد از 20 دقیقه از آنها بخواهیم نوشته های خود را برای هم کلاسی های خود بخوانند و دانش آموزان قضاوت کنند که کدام دانش آموز دیدش را بهتر باز کرده و بهتر نوشته است لازم به یادآوری است معلم هم همراه دانش آموزان باید انشا بنویسد و انشای خود را برای آنها بخواند.

 

2ـ جمله سازی با کلمات غیر مرتبط

یکی دیگر از روش هایی که در کلاسم موفق به انجامش شدم و باعث شد که دانش آموزان به وجد بیایند و از انشا نترسند و به آن علاقه مند شوند این بود که برروی تابلو یک جدول سه در سه ( نُه خانه ای ) می کشیدم و از بچه ها می خواستم که هر کلمه ای که به ذهنشان رسید بگویند و به آن ها یادآورد می شدم که هر چه کلمات بی ربط تر باشد بهتر است سپس کلمات را در خانه های جدول می نوشتم وقتی جدول کامل شد از نفر اول می خواستم با ردیف اول افقی ، نفر دوم با ردیف دوم افقی، نفر سوم با ردیف سوم افقی، نفر چهارم با ردیف اول عمودی و نفر پنجم با ردیف دوم عمودی و ............ جمله بسازند اگر خانه های جدول کم می آمد جدولی دیگر     می کشیدم . سپس از بچه ها تقاضا می نمودم جملات خود را به 10 جمله برسانند بعد جمله ها را به هم ربط دهند. گاهی از دانش آموزان می خواستم به 9 کلمه ی جدول فقط یک جمله بسازند. بعضی مواقع جمله های دانش آموزان را برروی تابلو می نوشتم و از آن ها می خواستم با جمله های روی تابلو انشان بنویسند و جالب این است دانش آموزان با ذوق و شوق فراوان این کار را انجام می دادند و می گفتند آقا ما تا الان فکر می کردیم انشا سخت است اما با این کار فهمیدند انشا چقدر ساده و زیباست. دوباره از این روش در جلسه ی بعد استفاده کنیم  اما به ایشان می گفتم جلسه ی بعد روشی دیگر . برای نمونه جدول در زیر آورده می شود:

ماکارونی

خنگ

دوست

دایناسور

شوت

مداد

مدرسه

رایانه

مروارید

 

جمله های دانش آموزان

1ـ دوست خنگ من ماکارونی می خورد.

2ـ من مداد را به سمت دایناسور شوت کردم.

3ـ مدرسه ی ما رایانه و مروارید دارد.

4ـ دایناسور مدرسه ما ماکارونی می خورد.

5ـ آدم خنگ با توپ به رایانه شوت زد.

6ـ .....

3ـ بازی با کلمات

دانش آموزی  گوید

در این روش یک کلمه برروی تابلو می نویسیم و از اولین دانش آموز که اسم او در دفتر است می خواهیم با آخرین حرف کلمه ی نوشته شده روی تابلو را اولین حرف کلمه قرار دهد و کلمه ای بگوید و نفر دوم آخرین حرف کلمه ی دوم را حرف اول کلمه ی خود قرار دهد.مثلاً کلمه ی مادر                         رشت                    تبریز

زنبور                      رودخانه                        هلو                       وانت                      ترسو                   و .......

سپس از شاگردان می خواهیم با کلمات روی تابلو انشا بنویسند. این کار برای دانش آموزان حالت بازی را دارد البته بازی فکری و این که اندیشه خود را به حرکت در آورند. این کار را می تواند با اسم بچه ها ، اسم اشیا، میوه ها، گل ها، غذاها و .... انجام داد.

4ـ دلم می خواهد

یکی دیگر از راه های تدریس انشا این است که موضوعاتی به دانش آموزان بدهیم که برای آن ها ملموس باشد و راحت بتوانند احساسات خود را بیان کنند یکی از این موضوعات « دلم می خواهد » یا « بهترین دوست» یا « ای کاش » و ... زمانی موضوع « دلم می خواهد » را به دانش آموزان دادم و از آن ها خواستم هر چه دل تنگشان می خواهد بنویسند. آن ها هم گوش کردند و نوشتند: « من دلم می خواهد که گلی از گل های خوشبوی بهشت که بوی عطر پیامبر گرامی را می دهد، باشم، که باعث خوشحالی مردم شوم دیگری نوشته بود: « من دلم می خواهد مقداری پول داشته باشم تا با آن قرض های پدر و مادرم را که به خاطر آن حسرت می خورند و ناراحتند و سرم داد می کشم پرداخت کنم» دیگری گفته بود: « من دلم می خواهد یک بز می داشتم و هر روز شیرش را می دوشیدم و می خوردم و وقتی شیرش تمام شد خودش را می خوردم» شاگرد دیگر نوشته بود: « من دلم می خواهد معلم فارسی بشوم و همچنین دلم می خواهد هرکس مرا اذیت کرد جوابش را بدهم یا بهتر با او دعوا کنم ولی زورم نمی رسد و همچنین شاگرد دیگر گقته بود  : من دلم می خواهد آنقدر زور داشتم تا با یک ضربه حریف را بخوابانم و ............... »

با این دانش آموزان آرزوها و خواسته هایشان را به زبان خود نوشته بودند و هر کدام خوشحال از اینکه توانسته اند انشا بنویسند.

5ـ خواندن کتاب قصه

یکی از کارهای خوب که در کلاس انشا می توان انجام داد خواندن کتاب های قصه و داستان و خاطرات در کلاس است اگر معلمی تمام طول سال را در کلاس انشا فقط برای بچه ها کتاب بخواند دانش آموزان نه تنها ضرر نکرده اند بلکه بهترین استفاده را از کلاس درس برده اند یکی از داستان هایی که همیشه در کلاسم می خوانم قصه ی بچه ی مردم در کتاب « سه تار جلال آل احمد» می باشد . داستان بچه ی مردم نمونه ی بسیار جالبی برای داستان کوتاه و توصیف می باشد روش خواندن به این صورت است که داستان را می خوانیم و از دانش آموزان می خواهیم اسمی دیگر برای داستان انتخاب کنند و یا آخر داستان را طوری دیگر به پایان برسانند و یا ادامه ی آن را بنویسند چون زمانی که داستان به پایان می رسد دانش آموزان فکر می کنند هنوز داستان تمام نشده است و این کار خوبی است که دانش آموزان آن را به دلخواه ادامه دهند در زیر نام هایی که             دانش آموزان برای بچه ی مردم پیشنهاد نموده اند می آورم.

1ـ مادری که دیگر مادر نیست 2ـ هیچ کس مرا دوست ندارد 3ـ بچه ی بی نوا 4ـ درپیچ و خم زندگی 5ـ میم مثل مادر 6ـ برباد رفته 7 ـ بی وفا 8 ـ تیسمیس 9 ـ تخمه ی آفتابگردان 10ـ وصله ی ناجور و ...

درادامه غیر از کتاب های جلال آل احمد کتاب های آقای هوشنگ مرادی کرمانی نظیر« لبخند و مربای شیرین » و .... پیشنهاد می شود همچنین از قصه ی «عدل صادق چوبک » و قصه های یک دقیقه ای فریبا کلهر و نشان لیاقت عشق و ............ نباید گذشت.

6ـ کتاب برای کلاس

در ابتدای سال از هر دانش آموز مبلغی پول می گرفتم و خودم هم مبلغی روی آن پول ها می گذاشتم و با آن مبلغ کتاب های قصه برای دانش آموزان می خریدم و از آن ها می خواستم آن را بخوانند و خلاصه نویسی نمایند و سپس کتاب ها را بین خودشان عوض کنند به این ترتیب دانش آموزان در طول سال با مبلغی اندک چندین کتاب مطالعه می نمودند و در پایان سال همراه دانش آموزان کتاب ها را به کتابخانه ی مدرسه هدیه        می دادیم.

7 ـ خطوط ناقص و انشا

در بعضی از جلسات خطوط ناقصی مانند زیر را به دانش آموزان می دادم و از ایشان  می خواستم خطوط را ادامه دهند و کامل نمایند و شکل جدید خلق کنند . سپس از آن ها می خواستم شکل رسم شده را توصیف نمایند و یا دو شکل را به هم جملات ربط دهند یا با اشکال کشیده شده داستان بسازند با این کار هم دانش آموزان خلاق شناخته می شوند و هم می توان به روانشناسی آنها پی برد.

               مطالب بالا گزیده ای از روشهای اجرایی در کلاس انشا بود، تا چه قبول افتد و چه در نظر آید.

 

                                                         ابراهیم هداوند میرزایی

                                                                مدرس مرکز تربیت معلم زینبیه پیشوا
[ دوشنبه بیست و نهم آذر 1389 ] [ 11:21 ] [ محمد رضا رمضانی ]

به سؤالات تشریحی  زیر پاسخ مناسب دهید!

1.کدام شکل زبان ماندگارتر است و باعث ارتباط بین نسل ها می شود5/0

الف :گفتار                              ب: نوشتار                                  اشاره

2. به کلماتی که از نظر تلفّظ یکسان و از نظر معنی و نوشتار متفاوت باشند کلمات .........می گویند5/0

الف :مترادف                        ب: هم آوا                                 ج: هم خانواده

3. بدل درباره کلمه یا کلمه های پیش از خود توضیح می دهد و بین دو (   ) می آید. 5/0     ص         غ

4. جمله عاطفی احساس ما را نسبت به کسی یا چیزی نشان می دهد5/0                             ص           غ

5. هر گاه ویژگی های انسان را به غیر انسان نسبت دهیم به آن ............................می گویند 5/0

...............................................................................................................................................................................................................

6. برای کلمات زیر مترادف مناسبی بنویسید 1

عظمت و .........................                                                 صداقت و .................................

..........................................................................................................................................................................................................

7. جمله های ادبی زیر را به جمله های زبانی تبدیل نمایید5/1

الف : پیامبر زبانش را به دشنام نمی آلود.                  .........................................................................................           ب:خورشید به چهره ی شهر لبخند می زند            ..............................................................................................

ج:  باد بر تن درختان تازیانه می زند                       ...............................................................................................

.............................................................................................................................................................................................................

8. با بهره گیری از عنصر تشخیص دو سطر در مورد « آب » بنویسید1

 

 

......................................................................................................................................................................................................................

9. تصویر زیر را در یک بند (حداقل 3سطر )توصیف کنید2

 

 

 

 

 

 

10.عبارت ناتمام زیر را تا دو سطر ادامه دهید 1

در بهار طبیعت  ............

 

 

.....................................................................................................................................................................................................

11. عبارت زیر را به صورت ساده بازنویسی کنید

« دانش به از مال است که دانش تورا پاسبان است و تو مال را نگهبان »

 

.......................................................................................................................................................................................................

موضوع انشاء  10 نمره

از میان موضوعات زیر دو موضوع را انتخا ب کرده و برای هر کدام 6سطر بنویسد!

نقش دوست خوب در زندگی

مادر مثل .....

لب های مزرعه از بی آبی ترک خورده بود

 

“دانش آمزان عزیز : در نوشتن انشاء به خوش خطی ،حاشیه گذاری ، نشانه گذاری ،پاراگراف بندی و..

توجه نمایید.

[ شنبه بیست و هفتم آذر 1389 ] [ 23:52 ] [ محمد رضا رمضانی ]

بارم بندی جدید املا و نگارش دوره راهنمایی

 ارزشیابی درس املای فارسی دوره ی اول و دوم راهنمایی درآزمون نوبت دوم و شهریور درسال تحصیلی 88- 89  بنا به بارم پیشنهادی10 نمره به شیوه ی تقریری  و10 نمره به صورت کتبی (غلط یابی- چهارگزینه ای – صحیح، غلط- و… )خواهد بود.

بهتر است ابتدا املای تقریری گفته شودوسپس ورقه ی املای کتبی داده شودوزمان آن بیست دقیقه می باشد.

 

«نکات ویژه در طرح املای تقریری»

1-    متن املا با جمله های ساده شروع شود.

2-    ازمتن هایی که عبارت های بلندوخسته کننده دارند استفاده نشود.

3-    املا به صورت تلفیقی(ساختن متن جدید)نباشدبلکه ازمتن کتاب استفاده شود.

4-    متن املا کمتر ازسه بند نباشد. (7تا9سطر)

5-    تعدادلغت های مهم ودشوار10 لغت باشد.

6-    متن املای تقریری درپایان یک باردیگر از ابتداتا انتها خوانده شود.

 

بارم بندی درس نگارش وانشای فارسی  پایه ی اول و دوم راهنمایی 88-89

1-    نگارش خلاق(انشا) 10 نمره

نوشتن موضوعی درباره ی یکی ازمباحث مطرح شده درقسمت های «نوشتن» وموضوعی آزاد ارائه شده توسط دبیر  با رعایت موارد زیر

2- پاسخ پرسش های نگارشی     کتاب10نمره

الف:درک وفهم وپروراندن موضوع                   4 نمره

ب:نوآوری وابتکار                                            2 نمره

ج:ارتباط مناسب مطالب باهم(نظم فکری)       2  نمره

د:رعایت نشانه گذاری ونکات دستوری            1 نمره

باتوجه به درس های کتاب

ه:خوانایی وپاکیزگی نوشته                               1 نمره

الف:سوال های مربوط به دانش های زبانی وادبی«البته آنهایی که بارنگارشی دارندوبیشترادبی هستند»-کادرهای بنفش که به نگارش مربوط است.

توجه :سوال های نگارش متنوع باشد.(چهارگزینه ای – کامل کردن جمله- و...)

ب:تمرین های نگارشی کتاب یا مشابه آنها

سوال های نگارشی بخش های «نوشتن»-کامل کردن جمله های  ناتمام بدون استفاده ازمتن کتاب- بسط یک عبارت کوتاه دریک بند-انشای تصویری

 

بارم پیشنهادی درس نگارش پایه ی اول و دوم راهنمایی

1- فصل اول « اسلام و انقلاب اسلامی»    

یک ونیم نمره

2-فصل دوم  «علم و فرهنگ»

دونمره

3-فصل سوم  «زیبایی آفرینش » 

یک نمره

4-فصل چهارم «شکفتن »

یک نمره

5-فصل پنجم «اخلاق وزندگی»

یک ونیم نمره

6- فصل ششم «نام ها و یادها »

یک نمره

7- فصل هفتم «سرزمین من»

یک نمره

8- فصل هشتم «ادبیات جهان»

یک نمره

                                                                                                          جمع

ده نمره

 

 ارزشیابی درس املای فارسی دوره ی سوم  راهنمایی درآزمون نوبت دوم و شهریور درسال تحصیلی 88- 89 

امتحان املا به شیوه ی تقریری وبارم آن  به طور مستقل 20 نمره است.

 

                                   «نکات ویژه در طرح املای تقریری»

1-    متن املا با جمله های ساده شروع شود.

2-    ازمتن هایی که عبارت های بلندوخسته کننده دارند استفاده نشود.

3-    املا به صورت تلفیقی(ساختن متن جدید)نباشدبلکه ازمتن کتاب استفاده شود.

4-    متن املا کمتر ازچهاربند نباشد(9تا11سطر)

5-    تعدادلغت های مهم ودشوار12 لغت باشد.

6-    متن املا درپایان یک باردیگر از ابتداتا انتها خوانده شود.


[ پنجشنبه بیست و پنجم آذر 1389 ] [ 22:45 ] [ محمد رضا رمضانی ]

 

1-    جمله هاي  زير را مرتّب كنيد . (1 )

الف – رشد ، گياهان ، نور ، خورشيد ، به ، احتياج، براي ، دارند ........................................................................................................

ب- بپرسيد ، اگر ، جايي ، از ، متوجه ، نشده ايد ، را ، از ، معلم ، آن ، را ، درس ، خوب

 

2-    جمله هاي ناقص زير را كامل كنيد . (2 )

الف- اگر درس ها را با دقّت ....

ب- پاكيزگي و اخلاق خوش از ....

ج- فردا...

د) هرگز نبايد...

 

3-    نامه اي به يكي از معلّم هاي خود بنويسيد و از او تشكّر كنيد .( 2 )

 

 

4-    منظور هر يك از ضرب المثل هاي زير را در يك سطر بنويسيد . ( 1 )

الف- از چاله درآمد به چاله افتاد

 

ب- هر كه بامش بيش ، برفش بيشتر

 

5-    داستان كوتاه زير را بخوانيد ؛ سپس آنرا به نثر روان و ساده برگردانيد. ( 2 )

شنيدم گوسفندي را بــزرگي        رهانيد از دهان و دست گرگـــي

شبانگه كارد بر حلقش بماليد       روان گـــوسفند از وي بناليـــــد

كه از چنگالِ گرگم در ربودي       چو ديدم عاقبت خود گرگ بودي

 

6-     با نوشتن جمله اي زيبا و دلنشين ، واژه هاي شماره ي يك را به واژه هاي شماره ي دو تشبيه كنيد  ( 1 )

      شماره 1                          شماره 2

الف - معلم                                پدري مهربان

ب- مادر                                   شمع فروزان

7- براي هر كدام از اسم هاي زير يك صفت بنويسيد ( 1 )

الف- لباس                        ب- داستان                         ج- پزشك                           د- نقاشي

 


از سه موضوع زير يكي را انتخاب كنيد و انشايي در حدود ده سطر بنويسيد ( 10 )

1- نامه اي به يك پزشك                 2- شهر ما ، مثل خانه ي ما

3- دوست داريد در كدام شهر زندگي كنيد ؟ چرا ؟

 

[ پنجشنبه بیست و پنجم آذر 1389 ] [ 2:7 ] [ محمد رضا رمضانی ]

ضرب المثلهای انگلیسی

مثل انگلیسی : دوستانت باید مثل کتابهایی که می خوانی کم باشند و گزیده .
مثل انگلیسی : عالیترین سلاح برای مغلوب کردن دشمن خونسردی است .
مثل انگلیسی : به زن لال هم اگر راز خود را بسپاری فاش خواهد شد .
مثل انگلیسی : کسیکه در برابر حسود طاقت بیاورد و خونسرد باشد ، یا خیلی خوش قلب است و یا از آهن ساخته شده است .

 

ضرب المثلهای آلمانی
مثل آلمانی : گاهی دروغ همان کار را می کند که یک چوب کبریت با انبار باروت می کند .
مثل آلمانی : بهتر است دوباره سؤال کنی تا اینکه یکبار راه اشتباه بروی .
مثل آلمانی : زمان دوای خشم است.
مثل آلمانی : عشقی که توأم با حسادت نباشد دروغی است .
مثل آلمانی : روزی که صبر در باغ زندگیست بروید به چیدن میوۀ پیروزی امیدوار باشید .
مثل آلمانی :  تملق سم شیرین است .
مثل آلمانی : به امید شانس نشستن همان و در بستر مرگ خوابیدن همان
مثل آلمانی : سند پاره می شود ، ولی قول پاره نمی شود .

 

ضرب المثلهای فرانسوی
مثل فرانسوی : زن و پرنده بدون آنکه به عقب برگردند ، می توانند ببینند .

مثل فرانسوی : کسی که اندرز ارزان را رد کند طولی نمی کشد که پشیمانی را با قیمت گرانی خریداری خواهد کرد .

مثل فرانسوی : کسی که به خیال خود می خواهد فقط ضربه ای بزند ممکن است مرتکب قتلی شود .

مثل فرانسوی : مرد شکست خورده طالب جنگ بیشتر است .

مثل فرانسوی : خانه ات را برای ترساندن موش آتش نزن .

مثل فرانسوی : اگر مار را می کشی ، بچه اش را هم بکش .

مثل فرانسوی : وعده که کردی مقروض می شوی ، مقروض که شده وعده می کنی .

[ چهارشنبه بیست و چهارم آذر 1389 ] [ 12:54 ] [ محمد رضا رمضانی ]
الف) نگارش
1- مناسب ترین پاسخ را انتخاب کنید:
  *هر گاه بخواهیم مقصود خود را زیباتر و تأثیرگذارتر بگوییم از..... بهره می گیرم.
الف)زبان ب)ادبیات ج)دیگران د) مترادف
2- فرق قافیه و سجع در چیست ؟ بطور خلاصه توضیح دهید.
3- جمله های ادبی زیر را به صورت زبانی بنویسید:
صبحگاهان خورشید به چهره ی ما لبخند می زند.
در بهار گل ها برای تماشای طبیعت از خواب بیدار می شوند.
4- یک جمله ی عاطفی و یک جمله ی سوالی بنویسید.
5- معادل فارسی کلمه های زیر را بنویسید:
موکت: کامپیوتر:
6- نشانه های نگارشی ( . _ : _ " " _ ؟ ) را در متن زیر به کار ببرید :
دیروز وقتی به خانه رفتم مادرم پرسید امروز چه درسی داشتید گفتم همه ی درس های امروز را خوانده بودم مادرم خوشحال شد و این سخن پیامبر را خواند علم را یاد بگیرید حتی اگر در چین باشد 
ب) انشا 
به اختیار یکی از موضوعات زیر را انتخاب کنید و انشایی درباره آن بنویسید:
1- زیبایی های طبیعت ( مثل: دریا –آسمان – ستارگان-جنگل- رودخانه –حیوانات گوناگون و...)
2- علم و فرهنگ (مثل: ارزش علم – مقایسه ی علم و ثروت – ارزش ثروت - و ...)
3- دین اسلام و انقلاب اسلامی (مثل: من و خدا و ....)
[ چهارشنبه بیست و چهارم آذر 1389 ] [ 12:44 ] [ محمد رضا رمضانی ]

دانش هاي ادبي و زباني

1-نشان دهنده ي فرهنگ باور انديشه فكر هر ملت است؟

  نوشتن                    خواندن                    زبان                   خط

2-زبان چند شكل دارد؟

 يك          دو              سه               چهار

3-مجموعه اي از نشانه هاي مكتوب زبان است؟

نوشتار                     گفتار                  اشاره                خط

4-كداميك نياز به آموزش و يادگيري دارد؟

نوشتار                      گفتار             اشاره              خط

5-كداميك از گزينه هاي ديگر پايدارتر است؟

نوشتار                    گفتار                    اشاره                     خط

6-كداميك باعث ارتباط نسل هاست؟

نوشتار                 گفتار                       اشاره                       خط

7- كداميك را از محيط زندگي خود مي آموزيم؟

نوشتار               گفتار                   اشاره                        خط

8-رأفت و عطوفت نسبت به هم چه شكلي دارند؟

هم خانواده               مترادف                  متضاد               هم آوا

9-اگر بخواهيم مقصود و منظور خود را زيباتر و تأثير تر بگوييم از ..... استفاده مي كنيم.

زبان                   سجع              ادبيات                    زبان نوشتار

 10-هراس و ترس نسبت به هم چه شكلي دارند؟

هم خانواده                  مترادف                  متضاد               هم آوا 

11-هر گاه بخواهيم فقط مقصود خود رابيان كنيم از.... استفاده مي كنيم.

زبان                       خط                   ادبيات                  گفتار

12-مقتدا و پيشوا نسبت به هم چگونه هستند؟

هم آوا                 مترادف                 متضاد                هم خانواده

13-محزون و غمگين نسبت به هم چگونه هستند؟

هم آوا                مترادف                    متضاد                  هم خانواده

14-پيرايه و زيور نسبت به هم چگونه هستند؟

هم آوا                  مترادف                       متضاد                هم خانواده

15-محكم وسست نسبت به هم چه حالتي دارند؟

هم آوا                 مترادف                    متضاد                     هم خانواده

16- مبدأ و مقصد نسبت به هم چه حالتي دارند؟

هم آوا                      مترادف                    متضاد                    هم خانواده 

17- استقلال و وابستگي نسبت به هم چه حالتي دارند؟

هم آوا                  مترادف                       متضاد                  هم خانواده 

18- فروتني و تكبر نسبت به هم چه حالتي دارند؟

هم آوا                 مترادف                    متضاد                       هم خانواده

19-"پيامبر هم چون نسيم نرم و مهربان بود " چه آرايه اي دارد؟

تشخيص                شبكه معنايي                تشبيه                     سجع

20- " گل يك تابلوي نقاشي قشنگ است" چه آرايه اي دارد؟

تشخيص                   تناسب                     تشبيه                   سجع

21- " برگ درختان سبز درنظر هوشيار   آينه ي رازهاست " چه آرايه دارد؟

تشخيص                 تناسب                     تشبيه                      سجع

22- عالي و آلي نسبت به هم چه حالتي دارند؟

هم آوا                        مترادف                        متضاد                هم خانواده

23- " غنچه هم گفت گرچه دلتنگم            مثل لبخند باز خواهم شد" چه آرايه اي دارد؟

تشبيه                   تناسب                     تشخيص                    سجع


[ چهارشنبه بیست و چهارم آذر 1389 ] [ 12:24 ] [ محمد رضا رمضانی ]

1- مناسب ترين پاسخ را انتخاب كنيد:
  *هر گاه بخواهيم مقصود خود را زيباتر و تأثيرگذارتر بگوييم از..... بهره مي گيرم.
الف)زبان         ب)ادبيات       ج)ديگران      د) مترادف


2- فرق قافيه و سجع در چيست ؟ بطور خلاصه توضيح دهيد.


3- جمله هاي ادبي زير را به صورت زباني بنويسيد:
صبحگاهان خورشيد به چهره ي ما لبخند مي زند.
در بهار گل ها براي تماشاي طبيعت از خواب بيدار مي شوند.


4- يك جمله ي عاطفي و يك جمله ي سوالي بنويسيد.


5- معادل فارسي كلمه هاي زير را بنويسيد:
موكت:                                                    كامپيوتر:


6- نشانه هاي نگارشي ( . _ : _ " " _ ؟ ) را در متن زير به كار ببريد :
ديروز وقتي به خانه رفتم مادرم پرسيد امروز چه درسي داشتيد گفتم همه ي درس هاي امروز را خوانده بودم مادرم خوشحال شد و اين سخن پيامبر را خواند علم را ياد بگيريد حتي اگر در چين باشد 

ب) انشا 
به اختيار يكي از موضوعات زير را انتخاب كنيد و انشايي درباره آن بنويسيد:

1- زيبايي هاي طبيعت ( مثل: دريا –آسمان – ستارگان-جنگل- رودخانه –حيوانات گوناگون و...)
2- علم و فرهنگ (مثل: ارزش علم – مقايسه ي علم و ثروت – ارزش ثروت - و ...)
3- دين اسلام و انقلاب اسلامي (مثل: من و خدا و ....)

[ چهارشنبه بیست و چهارم آذر 1389 ] [ 11:48 ] [ محمد رضا رمضانی ]
درباره وبلاگ

امکانات وب